Konfiguracja ClickHouse

Zabbix może przechowywać dane historyczne w ClickHouse jako alternatywę dla relacyjnej bazy danych.

Ten przewodnik obejmuje konfigurację obsługiwanych wersji ClickHouse. Jeśli używasz innej wersji, niektóre funkcje mogą nie działać zgodnie z oczekiwaniami.

ClickHouse może przechowywać następujące typy wartości:

Item value type Database table ClickHouse type
Numeric (unsigned) history_uint uint
Numeric (float) history dbl
Character history_str str
Log history_log log
Text history_text text
Binary history_bin not supported by Zabbix
JSON history_json json

ClickHouse nie akceptuje tablic JSON. Wartość JSON musi być pojedynczym obiektem albo zbiorem obiektów. Dodatkowo ClickHouse obsługuje klucze JSON z wartością NULL tak samo jak brakujące klucze.

Ważne uwagi

Konfigurowanie ClickHouse

Należy utworzyć i skonfigurować bazę danych Zabbix oraz użytkownika, a także zaimportować schemat bazy danych.

Ten przewodnik zawiera instrukcje dotyczące instalacji ClickHouse za pomocą Docker lub pakietów.

Docker

1. Utwórz i skonfiguruj bazę danych Zabbix oraz użytkownika podczas uruchamiania kontenera ClickHouse:

sudo docker run -d \
  --name clickhouse \
  -e CLICKHOUSE_DB=zabbix \
  -e CLICKHOUSE_USER=zabbix \
  -e CLICKHOUSE_DEFAULT_ACCESS_MANAGEMENT=1 \
  -e CLICKHOUSE_PASSWORD=<password> \
  -p 8123:8123/tcp \
  -p 9000:9000/tcp \
  --cap-add=SYS_NICE \
  --cap-add=NET_ADMIN \
  --cap-add=IPC_LOCK \
  --ulimit nofile=262144:262144 \
  -v clickhouse_data:/var/lib/clickhouse \
  clickhouse/clickhouse-server:26.4

2. Potwierdź, że ClickHouse działa i że możesz się z nim połączyć:

sudo docker exec -it clickhouse \
  clickhouse-client \
  --query "SELECT version()"

# 26.4.4.38

3. Zaimportuj schemat bazy danych za pomocą skryptu history_all.sh z katalogu Zabbix:

./usr/share/zabbix/sql-scripts/clickhouse/history_all.sh \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --db zabbix \
  --server http://localhost:8123

Domyślny okres przechowywania danych (Time-To-Live, TTL) dla ClickHouse wynosi 31 dni. Aby go zmienić, użyj opcji --ttl podczas importowania schematu bazy danych (np. --ttl 604800 dla 7 dni) albo skonfiguruj go później.

4. Sprawdź, czy tabele zostały utworzone:

sudo docker exec -it clickhouse \
  clickhouse-client \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --query "SHOW TABLES FROM zabbix"

# history
# history_json
# history_log
# history_str
# history_text
# history_uint

Pakiety

1. Uruchom ClickHouse:

sudo service clickhouse-server start

2. Utwórz i skonfiguruj bazę danych oraz użytkownika Zabbix:

clickhouse-client --user default

localhost :) CREATE DATABASE IF NOT EXISTS zabbix
localhost :) CREATE USER IF NOT EXISTS zabbix IDENTIFIED WITH sha256_password BY '<password>'
localhost :) GRANT CREATE, ALTER, DROP, INSERT, SELECT, UPDATE, OPTIMIZE ON zabbix.* TO zabbix
localhost :) quit

3. Zaimportuj schemat bazy danych, używając skryptu history_all.sh z katalogu Zabbix:

./usr/share/zabbix/sql-scripts/clickhouse/history_all.sh \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --db zabbix \
  --server http://localhost:8123

Domyślny okres przechowywania danych (Time-To-Live, TTL) dla ClickHouse wynosi 31 dni. Aby go zmienić, użyj opcji --ttl podczas importowania schematu bazy danych (np. --ttl 604800 dla 7 dni) albo skonfiguruj go później.

4. Sprawdź, czy tabele zostały utworzone:

clickhouse-client \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --query "SHOW TABLES FROM zabbix"

# history
# history_json
# history_log
# history_str
# history_text
# history_uint

Konfigurowanie serwera Zabbix

W pliku konfiguracyjnym serwera Zabbix (zabbix_server.conf) ustaw parametr HistoryProvider.

Na przykład, aby przechowywać wszystkie obsługiwane typy wartości w ClickHouse:

HistoryProvider=clickhouse;value_types="uint,dbl,str,log,text,json",url=http://localhost:8123,db=zabbix,username=zabbix,password=<password>

Po wprowadzeniu zmian uruchom ponownie serwer Zabbix:

systemctl restart zabbix-server

Konfigurowanie frontend Zabbix

W pliku konfiguracyjnym frontend Zabbix (zabbix.conf.php) ustaw zmienną $HISTORY_PROVIDERS, aby odpowiadała konfiguracji serwera:

$HISTORY_PROVIDERS[] = [
  'types' => ['uint','dbl','str','log','text','json'],
  'provider' => 'clickhouse',
  'url' => 'http://localhost:8123',
  'db' => 'zabbix',
  'username' => 'zabbix',
  'password' => '<password>'
];

Dodatkowa konfiguracja

Poniższe kroki są opcjonalne. Nie są potrzebne do podstawowej konfiguracji.

Konfigurowanie okresu przechowywania danych ClickHouse

Domyślny okres przechowywania danych (Time-To-Live, czyli TTL) dla ClickHouse wynosi 31 dni. Aby go zmienić, uruchom poniższe polecenia.

Poniższe przykłady używają Dockera. Jeśli zainstalowano ClickHouse za pomocą pakietów, uruchom zapytania bezpośrednio w kliencie ClickHouse.

1. Zmień tabelę (zastąp history_json i 3600 wartościami, których potrzebujesz):

sudo docker exec -it clickhouse \
  clickhouse-client \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --query "ALTER TABLE zabbix.history_json MODIFY TTL clock_ns + toIntervalSecond(3600)"

2. Zastosuj zmiany natychmiast:

sudo docker exec -it clickhouse \
  clickhouse-client \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --query "OPTIMIZE TABLE zabbix.history_json FINAL"

3. Sprawdź, czy okres przechowywania danych został zmieniony:

sudo docker exec -it clickhouse \
  clickhouse-client \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --query "SHOW CREATE TABLE zabbix.history_json"

# CREATE TABLE zabbix.history_json
# (
#     `itemid` UInt64,
#     `clock_ns` DateTime64(9),
#     `value` JSON,
#     `value_str` String
# )
# ENGINE = MergeTree
# PARTITION BY toDate(clock_ns)
# PRIMARY KEY (itemid, clock_ns)
# ORDER BY (itemid, clock_ns)
# TTL clock_ns + toIntervalSecond(3600)
# SETTINGS index_granularity = 8192

4. Uruchom ponownie serwer Zabbix, aby odświeżyć okres przechowywania danych w Administracja > Housekeeping:

systemctl restart zabbix-server

Configuring ClickHouse clusters

This section provides configuration steps for ClickHouse clusters with replication and sharding.

The steps below use Docker and the ClickHouse cluster_2S_2R from ClickHouse documentation (running ClickHouse 26.4.4.38 with ClickHouse Keeper).

Before you start, it is recommended to put a load balancer in front of your ClickHouse cluster for Zabbix. Zabbix server and frontend configuration supports only a single ClickHouse URL, so it can only point to one node. If that node goes down, a load balancer will redirect Zabbix to a healthy node instead, through that same URL.

1. Create the Zabbix database:

sudo docker exec -it clickhouse-01 \
  clickhouse-client \
  --user default \
  --query "CREATE DATABASE IF NOT EXISTS zabbix ON CLUSTER cluster_2S_2R ENGINE = Replicated('/clickhouse/databases/zabbix', '{shard}', '{replica}')"

The ON CLUSTER clause reaches only nodes that are part of the cluster when you run the command. If you add nodes to your cluster later, run this command again.

2. Create and configure the Zabbix user:

sudo docker exec -it clickhouse-01 \
  clickhouse-client \
  --user default \
  --query "CREATE USER IF NOT EXISTS zabbix ON CLUSTER cluster_2S_2R IDENTIFIED WITH sha256_password BY '<password>'"

sudo docker exec -it clickhouse-01 \
  clickhouse-client \
  --user default \
  --query "GRANT ON CLUSTER cluster_2S_2R CREATE, ALTER, DROP, INSERT, SELECT, UPDATE, OPTIMIZE ON zabbix.* TO zabbix"

3. Import the database schema using the history_all.sh script from your Zabbix directory:

./usr/share/zabbix/sql-scripts/clickhouse/history_all.sh \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --db zabbix \
  --server http://localhost:8123 \
  --engine "ReplicatedMergeTree()"

The data storage period (Time-To-Live, or TTL) for ClickHouse is, by default, 31 days. To change it, use the --ttl option when importing the database schema (e.g., --ttl 604800 for 7 days), or configure it later.

If your ClickHouse cluster requires explicit replica paths (for example, if your ClickHouse server configuration does not set default paths for replicated tables), run the schema scripts (history_schema.sh, history_uint_schema.sh, etc.) individually and set a different path for each table:

./usr/share/zabbix/sql-scripts/clickhouse/history_schema.sh \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --db zabbix \
  --server http://localhost:8123 \
  --engine "ReplicatedMergeTree('/clickhouse/tables/{shard}/history', '{replica}')"

For more details on ClickHouse replication, see Replicating data and Replicated* table engines in ClickHouse documentation.

4. Configure sharding for each table type. Rename the tables and create a Distributed table with the original name, pointing to the renamed table. This Distributed table is what Zabbix actually reads from and writes to; the table splits data across shards automatically. For example, for the history table:

sudo docker exec -it clickhouse-01 \
  clickhouse-client \
  --user default \
  --query "RENAME TABLE zabbix.history TO zabbix.history_local"

sudo docker exec -it clickhouse-01 \
  clickhouse-client \
  --user default \
  --query "CREATE TABLE zabbix.history AS zabbix.history_local ENGINE = Distributed('cluster_2S_2R', 'zabbix', 'history_local', itemid)"

For more details on ClickHouse sharding, see Distributed table engine in ClickHouse documentation.

5. Configure Zabbix server.

6. Configure Zabbix frontend.

7. Verify that Zabbix data is spread across shards. The row count from zabbix.history_local may change between repeated checks, since Zabbix server continuously inserts new data. Run this command on each node:

sudo docker exec -it clickhouse-01 \
  clickhouse-client \
  --user default \
  --query "SELECT count(*) FROM zabbix.history_local"

# 2446 (clickhouse-01)
# 2471 (clickhouse-02)
# 2494 (clickhouse-03)

8. Check that replication is in sync (active_replicas should match total_replicas):

sudo docker exec -it clickhouse-01 \
  clickhouse-client \
  --user default \
  --query "SELECT database, table, is_leader, total_replicas, active_replicas FROM system.replicas WHERE database = 'zabbix'"

# zabbix  history_json_local  1 2 2
# zabbix  history_local       1 2 2
# zabbix  history_log_local   1 2 2
# zabbix  history_str_local   1 2 2
# zabbix  history_text_local  1 2 2
# zabbix  history_uint_local  1 2 2

Rozwiązywanie problemów

Poniższe kroki mogą pomóc w rozwiązywaniu problemów z konfiguracją ClickHouse:

  1. Sprawdź dzienniki ClickHouse lub serwera Zabbix pod kątem błędów.

  2. Aby zidentyfikować wolne zapytania, użyj opcji log_slow_queries w parametrze konfiguracji serwera Zabbix HistoryProvider.

  3. Sprawdź, czy ClickHouse zezwala na dostęp z serwera Zabbix i frontend Zabbix.

  4. Wykonaj zapytanie do ClickHouse, aby sprawdzić, czy dane zbierane przez Zabbix są zapisywane, na przykład:

sudo docker exec -it clickhouse \
  clickhouse-client \
  --user zabbix \
  --password <password> \
  --query "SELECT * FROM zabbix.history_uint WHERE itemid = 42269"